پژوهشكده تحقيقات اسلامى
31
زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى)
بتپرستى در حجاز مىباشد . براى بحث و تحقيق درباره كيفيت پرستش عرب در عصر جاهلى قديمىترين مأخذ و معتبرترين آنها قرآن كريم مىباشد كه در آيات متعددى عليه منكران مبدأ و معاد استدلال نموده است . قرآن مشركان جزيرةالعرب را از حيث پرستش و اعتقادات به دو دسته مختلف تقسيم مىكند : 1 - اولين گروه كسانى بودند كه مبدأ و معاد را قبول نداشتند و فقط طبيعت را احيا كننده و فانى كننده مىدانستند . خداى متعال درباره آنها مىفرمايد : « وَ قالُوا مَا هِىَ الَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيا نَمُوتُ وَ نَحْيى وَ ما يُهْلِكُنا الَّا الدَّهْرُ » « 1 » آنها گفتند : چيزى جز همين زندگى دنياى ما در كار نيست ؛ گروهى از ما مىميرند و گروهى جاى آنها را مىگيرند و جز طبيعت و روزگار ، ما را هلاك نمىكند . 2 - گروه ديگر به خالق و مبدأ هستى و قيامت ايمان داشتند ، اما بتها را بهعنوان شفيعان روز جزا پرستش مىكردند . قرآن كريم مىفرمايد : « . . . وَالَّذينَ اتَّخَذُواْ مِنْ دُونِهِ اوْلِيِآءَ ما نَعْبُدُهُمْ الَّا لِيُقَرِّبُونآ الَى اللَّهِ زُلْفى » « 2 » . . . آنانكه غير خدا را اولياء خود قرار دادند ، ( دليلشان اين بود كه : ) اينها را نمىپرستيم مگر براى آن كه ما را به خدا نزديك كنند . قرآن كريم در آيات متعدّد به موضوع شرك و كفر در حجاز پرداخته است كه ما به همين مقدار اكتفا مىكنيم . على عليه السلام درباره بتپرستى عرب عصر جاهلى مىفرمايد : « در آن روز ( كه محمّد صلى الله عليه و آله مبعوث به رسالت شد ) مردمِ زمين داراى مذاهب پراكنده و خواستههاى ضد و نقيض ، و جمعيّتهايى متشتّت بودند ، عدّهاى خداى را به
--> ( 1 ) - جاثيه ( 45 ) ، آيهء 24 . ( 2 ) - زمر ( 39 ) ، آيهء 3 .